Teknoloji Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?

Teknoloji Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?

Teknolojinin insan hayatına getirdiği sayısız faydalar var. Ancak kişinin teknoloji kullanımı üzerinde kontrolünün kaybolması ve teknolojiyi ölçüsüz ve sınırsız kullanması çok ciddi zararlara sebep olabiliyor. Bunlardan biri de teknoloji bağımlılığı. Teknoloji bağımlılığı diğer bağımlılıklarda olduğu gibi kişinin bağımlısı olduğu teknolojik ürüne ulaşamadığında yaşadığı yoksunluk durumu olarak tanımlanıyor.

Teknoloji bağımlılığının içerisinde; internet bağımlılığı, TV ve tablet, bilgisayar bağımlılığı yer alıyor. Teknoloji bağımlısı kişiler, bu cihazlarla geçirdikleri zamanla ilgili yalan söyleyebiliyor, uzun zaman teknolojik aletin başında durdukları için fiziksel ağrılar yaşayabiliyorlar. Mahrum kaldıklarında ise diğer bağımlılıklarda olduğu gibi huzursuzluk hissi ve öfke durumu yaşanabiliyor. Hatta teknolojik alette zaman geçirmekten dolayı öğün atlayıp, randevularını da öteleyebiliyorlar.

EN YAYGIN TABLET BAĞIMLILIĞI

Teknoloji bağımlılığının çocukları tehdit ettiğini belirten uzmanlar, özellikle yemek yemesi ya da uslu uslu yerinde oturması için çocukların eline tutuşturulan dijital aletlerin bağımlılık tuzağı için ilk adım olduğu görüşünde. Üsküdar Üniversitesi NPİstanbul Beyin Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Ahmet Yılmaz, 3 T olarak tanımladığı televizyon, tablet ve telefonların çocukları birer bağımlı hale getirdiğini belirterek ebeveynlerin tutum hatalarına dikkat çekiyor: “Çocuklarda en sık görülen tablet bağımlılığı. Özellikle ergenlik döneminde bağımlılık artıyor. Tabletlerde daha çok video ve çizgi film izliyorlar ve en çok da oyun oynuyorlar. Biz genellikle çocuğun iki yaşına kadar televizyon, telefon ya da internet gibi teknolojik aletleri kullanmasını uygun görmüyoruz. Daha sonraki yaşlarda belli zaman dilimleri belirlenip o aralıklarda oynamasını öneriyoruz.”

Yılmaz, teknoloji bağımlılığının aslında çocukluktan itibaren ailenin gösterdiği tutumla paralel olarak ilerlediğine dikkat çekiyor. Bunun, alınacak bazı tedbirlerle önlenebileceğini belirtiyor: “Bu cihazların kullanımı sınırlandırılmalıdır. Örneğin haftalık bir çizelge hazırlanır, hangi saatlerde gireceği ona göre hesaplanır. Çocukların arkadaşlarıyla internet üzerinden görüşmeleri yerine doğal ortamda sosyalleşmesi çocukların bu şekilde sosyalleşmesi teşvik edilmeli. İlgi alanları ve yetenekleri doğrultusunda sportif bir faaliyete teşvik edilebilir. Arkadaşlarıyla zaman geçirmek için bir program ayarlanabilir. Bu şekilde bir düzenleme yapılırsa cihaz çocuğun elinden tamamen alınmış olmaz böylece vereceği tepki önlenir hem de daha sistematik bir şekilde teknolojiyi kullanmayı öğrenir.”

ÇOCUĞUNUZUN BAĞIMLI OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ?

“Çocuğunuza bir telefon, tablet sınırlaması getirdiniz mi? Belli bir saati var mı? Bu zaman bittikten sonra cihazı elinden aldığınızda hırçınlaşıyor mu? Günde 30-45 dakikadan fazla mı zaman geçiriyor? Başka oyunlara, oyuncaklarına, arkadaşlarına ilgisi kaldı mı? Gizli kuytu köşelere telefon tablet kaçırıp orada izleme oynama özelliği var mı? Her elinden almanız gerektiğinde kavga edip sinir krizleri mi geçiriyorsunuz? Tabletle oynamak onu parka gitmekten, arkadaşları ile oynamaktan alıkoyuyor mu? Aklı hep tablette, başka bir konuda konuşmak, başka bir şeyle ilgilenmek dahi istemiyor mu?”

Eğer yukarıdaki sorulardan yarısından fazlası evet ise sizin için tehlike çanları çalıyor demektir. Teknoloji bağımlılığı diğer bağımlılıklar gibi tedavisi olan bir rahatsızlık. Asıl tedavi edilmediğinde kişinin sosyalleşmesi sona eriyor. Çocuk artık dışarı çıkmamaya, sosyal ortam içerisine girmemeye ya da daha çok internet üzerinden bir ortam oluşturma şeklinde davranış gösterebiliyor.

UZMANDAN YARDIM ALIN

Peki, ebeveynler bu noktada neler yapmalı? Öncelikle bir uzmandan yardım almak gerekiyor. Uzmanlar öncelikle altta yatan psikiyatrik bir rahatsızlık var mı yok mu önce buna karar veriyor. Eğer var ise ve buna eşlik eden bir aşırı internet kullanımı söz konusuysa burada öncelikli olarak psikiyatrik hastalığın tedavisine odaklanılıyor daha sonra belki hastadaki iyileşmeyle birlikte internetteki zaman geçirmede azalıyor. Eğer aşırı patolojik bir internet kullanımı varsa burada daha çok internet kullanımına yönelik bir tedavi hedefleniyor. İlaç tedavisinin yanı sıra ilaç olsa da olmasa da mutlaka bilimsel davranış yöntemleriyle birlikte bir terapi yöntemiyle tedavi destekleniyor.

Teknoloji bağımlılığının neden olduğu fiziksel sorunlar

Gözlerde yanma, boyun kaslarında ağrı ve sertleşme, beden duruşunda bozukluk, elde uyuşukluk, halsizlik.

Sosyal alanda görülen sorunlar

Başarıda düşüş, kişisel, aile ve okul sorunları, zamanı idare etmede başarısızlık, uyku bozuklukları, yemek yememe, aktivitelerde azalma, internet arkadaşları dışında izolasyon.