KRUVAZİYER GEMİLERİ YENİ LİMANLARI KEŞFEDİYOR

Kruvaziyerde Türkiye’nin başına talih kuşu konuyor. Çünkü dünya devi İtalyan Costa, MSC firmaları ile ABD’li Royal Carrabian, Celebrity, Princess, Holland ABD gibi turist gemileri 2015’te İstanbul’u başlangıç limanı haline getirecek.

Kurvaziyer turizm, turizmin en çok kazandıran dallarından biri olması ile öne çıkıyor. Bu alanda Bahamalar-Karayipler en büyük payı alırken, Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasına karşın 60 milyar dolarlık dünya kruvaziyer turizm pastasından sadece 400 milyon dolarlık küçük bir pay alıyor.

Kruvaziyerde Türkiye’nin başına deyim yerindeyse talih kuşu konuyor çünkü dünya devi İtalyan Costa, MSC firmaları ile ABD’li Royal Carrabian, Celebrity, Princess, Holland ABD gibi turist gemileri İstanbul’u başlangıç limanı haline getirme kararı aldı. İlk uygulamalar 2015’te Karaköy Limanı’ndan başlayacak. Bu kararın alınmasında Akdeniz’in ünlü limanı Pire’de yaşanan sorunların yanı sıra İstanbul’un son yıllarda artan cazibesi etkili oldu. Kruvaziyerin en çok geliştiği yer olan Karayipler-Bahamalar arasında yıllardan bu yana gezinip duran turistler artık Doğu Akdeniz ve buradan Karadeniz’i keşfetmek istiyor.

6 bin 500 yolcu kapasiteli bu gemilerin İstanbul’da 3 gece konaklamalarını sağlayacak limanların yapılması halinde bu gemilerle gelen zengin turistlerin İstanbul’daki otellerde konaklayıp bol bol alışveriş yaparak İstanbul’un ekonomisine doping etkisi yapabileceklerine işaret ediliyor. Uluslararası gemi şirketlerinin Türkiye temsilciliğini yürüten Golden Bay Tour Genel Müdürü Tolgar Bıyıklı, uluslararası büyük kruvaziyer gemilerinin İstanbul başlangıçlı turların deneyip Karadeniz limanlarının da öne çıkacağını söylüyor.

İTALYA VE YUNANİSTAN ÖNDE
İtalya’dan Yunanistan’a Akdeniz çanağındaki ülkeler kruvaziyer gemilerini ağırlama konusunda ciddi yol almış durumdalar. Ama Türkiye hala emekleme aşamasında.

Son dönemde yaşanan bir gelişme ile Türkiye’nin kruvaziyer alanında öne çıkması için bir fırsat yaratacak. Uluslararası kruvaziyer şirketleri dünyada popüler hale gelen İstanbul’u, Roma, Venedik, Pire gibi başlangıç limanı haline getirecek. Bu gelişme ile birlikte İstanbul çıkışlı organize edilecek olan kruvaziyer turlarının Karadeniz’de Sinop, Trabzon ve Soçi’ye uğrayarak yeni bir rota oluşturmaları gündeme gelecek. Küçük çaplı gemilerde bu rota kullanılırken önümüzdeki dönemden itibaren İstanbul’u üs ilan eden 6 bin 500 kişilik gemilerin de bu rotayı izlemeleri gündemde. Ancak bunun için bu büyüklükteki gemilerin yanaşabileceği büyük limanlar yapılması gerekiyor.

YENİ ROTA KARADENİZ
Bıyıklı, kurvaziyer turizmin gelişmesi için bu büyük şirketlerin çok önemli olduğuna dikkat çekerken, Karadeniz’in de kruvaziyer gemilerinin yeni rotası haline geleceğini belirtiyor.

Kruvaziyer turizmin Türkler arasında da tercih edilmeye başladığına işaret eden Bıyıklı, yılda 650 bin Türkün kruvaziyer gemilerle dolaştığını da söylüyor. Gemiler İstanbul dışındaki limanları sayfiye limanları olarak görürken, Karadeniz’de yeni rota oluşturma arayışı içindeler. İstanbul’un başarılı olması halinde İstanbul çıkışlı Sinop, Samsun, Trabzon ve Rus limanlarını içine alan yeni rotaların oluşturulabileceğine dikkat çekiliyor.

MİLYARLARCA DOLAR GELİR
Kruvaziyer turizmde İtalyan Costa, MSC firmaları ile ABD’li Royal Carrabian, Celebrity, Princess, Holland ABD gibi turist gemileri dünya limanlarında geziniyor. Akdeniz Çanağı’nda Pire, Roma, Venedik, Barselona ve Atina bu gemilerin tur programlarının başladıkları limanlar olarak her yıl milyarlarca dolarlık turizm geliri elde ediyor.

Sektörün en büyük üç şirketi Carnival Corporation, Royal Caribbean Cruises ve Norwegian Cruise yolcuların yüzde 79,4’ünü, gelirin yüzde 71,8’ini elinde tutuyor. 2013’te dünyada 20,9 milyon kişi kurvaziyer gemilerle gezerken, bu yıl 22 milyon, 2018’de de 24,1 milyon kişiye ulaşması bekleniyor. Bu yıl dünya kruvaziyer turizminin sadece gemiler açısından büyüklüğü 40 milyar dolara ulaşacak. Yolcuların ve tayfaların bu yıl limanlarda yapacağı doğrudan harcama 18,9 milyar dolar olacak. TÜRSAB tarafından hazırlanan Kruvaziyer Raporu’na göre, 2013’te 2,2 milyon kruvaziyer turisti Türkiye’ye ziyaret ederek 400 milyon dolar bırakırken, bu rakam 2014’te 2,3 milyona turiste çıkacak. Oysa komşu Yunanistan’ın sadece Pire Limanı’nın turist sayısı 2,6 milyon.

20 BİN AVROYA KADAR ÇIKIYOR
7-12 gün arasında değişen gemi turları kişi başı bin Avro ile 20 bin Avro arasında değişen fiyatlardan satılıyor. En çok tercih edilen rota ise yüzde 37,3 ile Karayipler ve Bahamalar, yüzde 19,9 ile Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz bölgesi, Avrupa (Akdeniz hariç) yüzde 9,8 pay alıyor. Alaska yüzde 5,4, Avustralya/Yeni Zelanda/Güney Pasifik yüzde 4,1, Asya yüzde 3,6 ve Güney Amerika yüzde 3,4’lük paya sahip. Kruvaziyer yolcularının yaş ortalaması 50. Yapılan araştırmalar yolcuların ortalama yıllık gelirinin 100-110 bin dolar seviyesinde olduğunu ortaya koyuyor. Yolcuların kruvaziyer turizmini tercih etmesinin önemli nedeni ‘eğlenceli ve hesaplı lüks’ oluyor.

KUŞADASI VE İZMİR
Türkiye’ye gelen kruvaziyer turistlerinin yüzde 30’u İstanbul’a, yüzde 25,7’si Kuşadası’na, yüzde 21,7’si İzmir limanına geliyor. Norwegian Cruise gemilerini İzmir yerine Kuşadası’na yönlendirme kararı almasıyla Kuşadası’na geçen yıl gelen 427 geminin 500’ü geçmesi beklenirken, 2013’te 187 gemi ağırlayan İzmir Limanı’nın bu yıl da bu sayıya ulaşması planlanıyor.

TÜRSAB Başkanı Başaran Ulusoy, Türkiye’nin kruvaziyer turizminde ‘başlangıç noktası’ olabilmesinin Türkiye’ye büyük katkı sağlayacağını söylüyor. Kıyı şeritlerimizdeki turistik tesis ve kongre merkezlerinin dolmasını sağlayan kruvaziyer limanları birçok kentte faaliyete geçirmenin önemine dikkat çeken Ulusoy, bu sayede kruvaziyer turizmin Türkiye’de daha da gelişeceğini vurguluyor.

2023’E YENİ LİMANLAR HEDEFLENİYOR
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ‘Türkiye Turizm Stratejisi 2023 hedefinde de yeni limanlar yer alıyor. Buna göre, Samandağı Kruvaziyer Limanı, Antalya Kruvaziyer Limanı, Kuşadası Kruvaziyer Limanı, Çeşme Kruvaziyer Limanı, Çanakkale Kruvaziyer Limanı, İstanbul Galata Kruvaziyer Limanı, İstanbul Ataköy Kruvaziyer Limanı, İstanbul Zeytinburnu Kruvaziyer Limanı, Samsun Kruvaziyer Limanı, Trabzon Kruvaziyer Limanı, programa alınmış durumda. Çanakkale Kruvaziyer Limanı için çalışmalar tamamlandı. Troya Barış Kenti Projesi kapsamında her biri 6 bin 500 yolcu kapasiteli 6 adet gemiye aynı anda ev sahipliği yapacak limanın 2015 Çanakkale Savaşları’nın 100. yıldönümüne yetiştirilmesi planlanıyor.

BÜYÜK FIRSAT YAKALANDI
İstanbul’u büyük kruvaziyer gemilerinin ilk hareket noktası haline getirilmesinde Türkiye’nin Akdeniz çanağında yer almasının, artan ünü ile artan uçak seferleri ile kolay ulaşılabilir hale gelmesinin etkili olduğunu belirten Prontotour Yönetim Kurulu Başkanı Ali Onaran, bu gelişme ile birlikte İstanbul ve Türkiye’nin çok büyük bir fırsat yakaladığını söylüyor.

Türk turistler gemi seyahatlerini biraz geç keşfettiğine, son 4-5 yılda yurtdışı turlarda en hızlı artış sağlayan  bölümün cruise olduğunu belirten Onaran, İstanbul’un popülerliğinin artması ile birlikte buraya gelmek isteyen turist sayısının da arttığını ve bu nedenle turların başlangıç noktası haline geleceğini de vurguluyor.

Miami lider
Dünya genelinde en çok kazanan kruvaziyer limanları incelendiğinde ABD’de Florida’nın açık ara lider oluyor. Florida’da 3 kruvaziyer limanının toplam geliri yaklaşık 1.5 milyar dolar. Miami Limanı 605 milyon dolarlık gelirle dünya lideri konumunda. Dünya sıralamasında 4’üncü olan, Avrupa’da ise ilk sırada yer alan liman ise 493 milyon dolar gelirle Barselona oluyor.

Kruvaziyer turistlerin profili
* Türkiye’de sıradan bir turistin günlük harcaması (konaklama ve ulaştırma hariç) ortalama 50 dolar, kruvaziyer turistinin limanlarda yaptığı günlük harcama ise ortalama 120-150 dolar civarında.
* Kruvaziyer turistinin gemide yaptığı harcama 7 günlük bir ortalama seyahat için bin 719 dolar. Bu miktarın yüzde 75’i bilet parasına gidiyor. Gemide yapılan diğer harcama kalemleri ise casino, bar, iniş giderleri ve spa oluyor.
* Türkiye’ye gelen kruvaziyer turistlerin yüzde 30’unun durağı İstanbul olurken onu Kuşadası ve İzmir izliyor.
* Dünya genelindeki 20.9 milyon kruvaziyer turistin yüzde 84’ü ABD’lilerden oluşurken, en çok tercih edilen rota yüzde 37.3 ile Karayipler ve Bahamalar. Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz Bölgesi yüzde 19.1 ile ikinci sırayı alıyor.