Fiber Ağ Uzunluğumuz Türkiye’nin Çevresini 33 Kez Dolanıyor

Fiber Ağ Uzunluğumuz Türkiye’nin Çevresini 33 Kez Dolanıyor

Tüm dünyada büyüyen iletişim ihtiyacı, fiber altyapı ağına olan ihtiyacı da artırıyor. Özellikle 2020 yılında 5G’nin tamamen hayatımıza girecek olması bu altyapının önemini bir kez daha gözler önüne sermiş durumda. Peki, ülkemizdeki fiber altyapı ağının uzunluğu mevcutta ne kadar? Bu sorunun yanıtını, Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerini derleyen Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) 355.028 km olarak veriyor.

Türkiye’nin Fiber Haritası’nı çıkartan TELKODER’in çalışmasına göre; alternatif işletmecilerin toplam fiber uzunluğu 73.006 km iken Türk Telekom’un 282.022 km fiber altyapısı bulunuyor. 355.028 km uzunluğundaki fiber altyapının 157.068 km’si erişim (şehir içi) amaçlı kullanılıyor.

Çalışmada şehirler özelinde hesaplanan kişi başına düşen fiber altyapı uzunluk oranları ise dikkat çekiyor. 15 milyonu aşan nüfusuyla İstanbul’da erişim için kullanılan 47.421 km fiber altyapı ağı bulunuyor ve İstanbul’da kişi başına düşen fiber altyapı uzunluğunun 3,1 metre olduğu vurgulanıyor. Keza, 23.678 km fiber altyapı uzunluğuna ve 5.503.985 kişilik nüfusa sahip olan Ankara’da kişi başına düşen fiber altyapı oranı 4,3 metre olarak hesaplanıyor. 4 milyon 320 bini aşkın nüfusuyla Türkiye’nin en kalabalık 3. şehri olan İzmir’de ise; erişim için kullanılan fiber altyapı uzunluğu 17.626 km ve kişi başına 4 metre fiber altyapı düşüyor.

FİBER ALTYAPININ ARTMASI GEREKİYOR

Gelişmiş internet altyapısına sahip olan Stockholm’ün örnek gösterildiği raporda; 2 milyonu aşkın bir nüfusa sahip şehirde 1.800.000 km fiber altyapı uzunluğu bulunduğu ve kişi başına düşen fiber altyapı uzunluk oranının 770 m olduğu vurgulanıyor.

Raporda ayrıca Türkiye’de nüfus oranıyla Stockholm’e yakın bir seviyede olan Antalya karşılaştırılıyor ve erişim için kullanılan fiber altyapı uzunluğunun 11.166 km olduğu Antalya’da kişi başına düşen fiber altyapı uzunluğunun 4,6 m olarak hesaplandığına değiniliyor. Bu örnekler çerçevesinde ülkemizdeki fiber altyapının en az 200 katı artırılması gerektiğinin altı çiziliyor.

11. KALKINMA PLANI’NDA FİBER ALTYAPI YATIRIMI VAR

Türkiye’nin 2019-2023 yılları arasında uluslararası alanda rekabet gücü kazanması, ekonomik ve sosyal kalkınmasını sağlaması amacıyla hazırlanan ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen 11. Kalkınma Planı’nda da fiber altyapı ağı ile ilgili şu değerlendirmeye yer veriliyor:

“Plan döneminde işletmelerin, vatandaşların ve kurumların bilgi iletişim teknolojilerini (BİT) yaygın kullanmasına hizmet edecek önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Bu kapsamda, genişbant erişim başta olmak üzere, iletişim hizmetlerinin kullanımı artmış; 2013 yılında yüzde 42,5 olan genişbant abone yoğunluğu 2018 yılında yüzde 90,8 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde ülkemizin haberleşme altyapısındaki toplam fiber kablo uzunluğu 227 bin km’den 355 bin km’ye çıkmıştır. Bu dönemde hem BİT sektörü reel olarak büyümüş, hem de bilgi teknolojileri ihracatı önemli ölçüde artmıştır.

Ayrıca, özellikle e-ticaret ve dijital oyun alanında iş yapan yenilikçi girişim sayısı yükselmiştir. Diğer taraftan, elektronik haberleşme sektöründe mobil hizmetlerde altyapıya dayalı yoğun rekabet varsa da, aynı gelişme sabit altyapıda sağlanamamış olup bu alanda altyapıya dayalı rekabetin geliştirilmesi ihtiyacı devam etmektedir. Bunun yanı sıra, bilgi teknolojileri alanında nitelikli çalışanlara ve özellikle yazılım alanında faaliyet gösteren firmaların ölçek büyüterek yurt dışı pazarlara açılmasını sağlayacak etkin politikalara olan ihtiyaç sürmektedir.”

GENİŞBANTA DEVLET DESTEĞİ

Planda, konuya ilişkin politika ve tedbirler de şöyle sıralanıyor: “Elektronik haberleşme altyapısı kurulumuna ilişkin izin ve geçiş hakkı süreçleri etkinleştirilecek, yüksek hızlı ve kaliteli genişbant elektronik haberleşme altyapılarının ülke çapında yaygınlaştırılmasına yönelik elektronik haberleşme bilgi sistemleri, fiber ağ, baz istasyonları, geçiş hakkı ve tesis paylaşımı konularında düzenlemeler yapılacaktır. Genişbant altyapıları, ticari olarak ulaştırılamayan bölgelerde devlet desteğiyle kurulup işletilecektir. Bölgesel farklılıklar dikkate alınarak, genişbant altyapılarının gelişmesinin zor olduğu bölgelerde altyapı kurulumu teşvik edilecektir. Mobil haberleşme altyapısının olmadığı yerleşim yerlerine altyapı kurulması sağlanacaktır. Elektronik haberleşme sektöründeki düzenlemeler; hizmette ve altyapıda yakınsamanın etkileri, teknolojik gelişmeler ile arz ve talep dinamiklerindeki bölgesel farklılıklar dikkate alınarak güncellenecektir. Elektronik haberleşme sektöründe yetkilendirme, erişim, arabağlantı, kullanıcı hakları ve evrensel hizmete ilişkin yapılacak düzenlemelerde yakınsamanın etkileri ve yeni gelişen teknolojiler de dikkate alınacaktır. Frekans kaynakları, 5G ve ötesi mobil haberleşme teknolojilerine geçiş sürecinde teknolojik gelişmeler ve uluslararası kuruluşların kararları doğrultusunda tahsis edilecektir. Pazar analizleri kapsamında coğrafi pazar altında olası bölgesel farklılıklar incelenecek, pazar analizi ile getirilen yükümlülüklerin, uygun koşulların oluşması durumunda farklılaştırılabilmesine yönelik periyodik analizler yapılacaktır. Elektronik haberleşme sektöründe düzenlemelerin etkin şekilde uygulanmasına ve nitelikli politika yapımına imkân verecek şekilde altyapı envanteri oluşturulacak ve güncel tutulacaktır. Elektronik haberleşme altyapısı bilgilerinin işletmeciler tarafından Elektronik Haberleşme Altyapı Bilgi Sistemine girilmesi sağlanacaktır.”

YERLİ ÜRETİMLE İTHALATIN ÖNÜNE GEÇİLECEK

Yerli üretime de geniş yer verilen plan şöyle devam ediyor: “Kamu alımları ve kamu tarafından özel işletmecilerle yapılan yetkilendirme sözleşmelerindeki düzenlemeler vasıtasıyla BİT sektöründe yerli katma değer artırılacaktır. Kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu hizmetlerin ölçek ve niteliği ile bu hizmetleri sunabilecek firmaların sağlayacağı şartlar ilişkilendirilecek, KOBİ ve yeni kurulan firmaların da gelişimine imkân sağlayacak sağlıklı rekabet ortamı oluşturulacaktır. Kamu kurumlarının BİT yatırımlarında yerli katma değeri artırmaya ilişkin usul ve esaslar belirlenecek, bu amaca yönelik kurumsal tedarik planları hazırlanacaktır. Kamu kurumlarının BİT alımlarına ilişkin sözleşmelerin yürütülmesinde uyulacak usul ve esaslar belirlenecek, kamu kurumlarının BİT ürün ve hizmeti tedarik edeceği firmalara ilişkin kriterler tespit edilecektir. 5G ve ötesi teknolojiler için yerli üretim destekleri verilecek ve 5G hizmetlerine yönelik yetkilendirmelerde belirli oranlarda yerlilik şartı getirilecektir.”

Ülkemizde fiber altyapıya ilişkin rakamsal veriler şöyle:

  • Avrupa Konseyi’nin açıkladığı “Ev Halkı Fiber Yaygınlık Oranları” %10,8’dir.
  • Sabit genişbant aboneliği oranı ortalama 16,03’dür.
  • Akamai verilerine internet hızları ortalaması 15,3 Mbps iken, Türkiye’de 7,6’dır.
  • Fiber abone oranı 2018 dördüncü çeyrek sonunda %3,76 olarak belirlenmiştir.
  • 2018 üçüncü çeyrek sonunda 345.275 km olan toplam fiber uzunluğu 2018 dördüncü çeyrek sonunda 355.028 km olarak belirlenmiştir.

Türkiye’nin diğer bazı illerinde kişi başına düşen fiber altyapı oranları ise şöyle:

  • Bursa: 2.994.521 kişilik nüfusa sahip Bursa’nın fiber altyapı uzunluğu 9. 959 km, kişi başına düşen fiber altyapı uzunluğu ise; 3,3 m.
  • Antalya: 2.426.356 kişilik nüfusuyla Antalya’nın fiber altyapı uzunluğu 11.166 km ve kişi başına düşen fiber altyapı oranı 4,6 m.
  • Adana: 2.220.125 kişilik nüfusuyla Adana’nın fiber altyapı uzunluğu 8.235 km ve kişi başına düşen fiber altyapı oranı 3,7 m.
  • Konya: 9.057 km’lik fiber altyapı uzunluğu bulunan Konya 2 milyon 205 bini aşkın bir nüfusa sahip ve şehirde kişi başına 4,1 m fiber altyapı düşüyor.
  • Şanlıurfa: 4.406 km fiber altyapı uzunluğuna sahip Şanlıurfa’nın nüfusu 2 milyona yaklaşıyor. Şehirde kişi başına 2,1 metre fiber altyapı düşüyor.
  • Gaziantep: 2 milyonu aşkın nüfusu bulunan ve 5.668 km fiber altyapı uzunluğuna sahip ve kişi başına düşen fiber altyapı oranı 2,7.

Kocaeli: 1.906.391 kişilik nüfusa sahip olan Kocaeli de ise 6.987 km fiber altyapı bulunuyor, kişi başına düşen fiber altyapı oranı ise 3,6 metre.