E-Atık Her Yıl %10 Artış Gösteriyor

E-Atık Her Yıl %10 Artış Gösteriyor

Telefonu, bilgisayarı, televizyonu ya da herhangi bir elektronik eşyası eskiyen hemen herkesin aklına gelmiştir: Bu eşyalar nasıl yok oluyor?

Dünya için giderek büyük bir sorun haline gelen e-atıklar ülkemiz için de sorun tabii. Elektrik ve Elektronik Geri Dönüşüm ve Atık Yönetimi Derneği İktisadi İşletmesi (ELDAY) verilerine göre, e-atık Türkiye’de her yıl %10 artış gösteriyor. Bu atıkları toplayan ve dönüştüren ELDAY, kurulduğu 2014 yılından bu yana 21 bin ton e-atığı geri dönüşüm zincirine kazandırdı. ELDAY’ın bugüne kadar olan çalışmalarını değerlendiren ELDAY Genel Müdürü Muharrem Yamaç ELDAY Genel Müdürü Muharrem Yamaç, “Hedefimiz yeni yaşımızda daha çok e-atığı geri dönüşüm zincirine kazandırarak hem çevreye hem de ülke ekonomisine katkı sağlamak.” diyor. Yamaç, bu konudaki bilinç artsa da ülkemizin hala e-atıkların geri dönüşümünde Avrupa ülkeleri arasında son sıralarda yer aldığını belirtiyor.

DOĞAYA ZARAR VERİYOR

Elektronik atıkların geri dönüşümünün doğaya büyük katkısı olduğuna işaret eden Yamaç şu değerlendirmeyi yapıyor: “Atık halini almış elektrikli ve elektronik eşyaların (EEE) uygun şekilde geri dönüştürülmemesi kurşun, civa, brom ve krom gibi zehirli materyallerin salınımına neden olarak insan sağlığına ve doğaya zarar veriyor. İşin ekonomi boyutunu da unutmamak gerekiyor. AEEE’ler geri dönüştürüldüğünde plastik, metal gibi kısımları fiziksel yollarla ayrılarak ikincil ham madde olarak piyasaya sürülüyor. Bir örnekle anlatmak gerekirse 1 kilo demirin elde edilmesi için 200 kilo cevherin çıkarılması ihtiyaç duyulurken 2 kilo AEEE geri dönüşüm prosesinden elde edilen demir yeterli oluyor. Biz bugüne kadar 21 bin ton atığı dönüştürdük; bu da 1 milyon 50 bin ton demir cevheri çıkarılması yerine e-atıklardan 10 bin 500 ton demir elde edilmesi anlamına geliyor. Ayrıca elektronik atıklarda bulunan değerli maddeler geri kazanıldığında enerji tasarrufu sağlanıyor, emisyon salınımı ve fosil yakıtların kullanımı da azalıyor. 2019 yılında beşinci yaşımızı kutlayacağız. Hedefimiz yeni yaşımızda daha çok e-atığı geri dönüşüm zincirine kazandırarak hem çevreye hem de ülke ekonomisine katkı sağlamak.”

BELEDİYELERLE İŞBİRLİĞİ YAPILIYOR

Kuruldukları günden bu yana sivil toplum kuruluşları, kamu kurum ve kuruluşlarıyla da işbirliğine giderek hem bilinçlendirme hem de atık toplama faaliyetleri gerçekleştirdiklerini anlatan ELDAY Genel Müdürü Muharrem Yamaç, özellikle belediyelerin bu konudaki hassasiyetine dikkat çekiyor. Yamaç: “Birçok belediyeyle birlikte çok önemli işbirliklerine imza attık. Son olarak yaptığımız birkaç işbirliğinden bahsetmek gerekirse; Fethiye Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ile birlikte ev ve işyerlerinden e-atıkları toplamaya başladık. Ayrıca hazırlanan 35 elektronik atık kutusu elektronik ürün satışı yapan mağazalara, teknik servislere dağıtımı sağlandı. Muratpaşa Belediyesi ile yaptığımız proje çerçevesinde e-atıklar Çevreci Komşu Kart kapsamına alındı ve 31 ton e-atık toplandı. Beyoğlu Belediyesi ile e-atıkların geri dönüşüm zincirine kazandırılmasını teşvik etmek ve özellikle gençler arasında bu konudaki farkındalığı artırmak için ‘Elektronik Atıkları Topluyoruz, Öğrencilerimizi Ödüllendiriyoruz’ kampanyasını yürütüyoruz. Kampanya ile 10 Mayıs 2019 tarihine kadar elektronik atık toplayan öğrencilere bir scooter hediye edilecek. Bütün bunların yanı sıra Çöp Şenliği, Atıklar Orman Olsun, Çevre Şenlikleri ve Kulüp Kaynaştırma Şenlikleri gibi projeler STK’larla yaptığımız çalışmaların sadece birkaçı. Şu anda yeni eğitim filmimizin okullara dağıtımı sürüyor, kamu spotumuz ise yayında.” diyor.